Gmina Dębica otrzymała pięć ofert na przygotowanie projektu kompleksowej rewitalizacji Miejsca Pamięci Narodowej „Góra Śmierci” w Paszczynie. Najtańsza propozycja przekracza samorządowy budżet o 4550 zł, a dokumentacja potrzebna do przeprowadzenia przyszłych prac powinna być gotowa do połowy listopada.
Najniższa oferta pochodzi z Rzeszowa
Na opracowanie dokumentacji gmina zamierzała przeznaczyć 100 tys. zł. Najbliżej tej kwoty znalazła się pracownia Sig-Projekt z Rzeszowa, która zaproponowała wykonanie zadania za 104 550 zł. Architekt Piotr Tabor z Mielca wycenił swoje prace na 127 647 zł, natomiast oferta rzeszowskiej firmy JNS wynosi 178 104 zł. Dwie pozostałe propozycje są znacznie droższe, a najwyższa cena złożona w postępowaniu sięgnęła 344 400 zł. Na tym etapie gmina analizuje wyceny dotyczące samego projektu, który dopiero określi szczegółowy sposób prowadzenia przyszłej rewitalizacji.
Od głównego pomnika po piwnicę, w której składowano ciała
Planowany zakres prac obejmuje renowację pomnika „Pamięci Pomordowanych przez hitlerowców w obozie zagłady Pustków w latach 1940-1944” oraz odnowienie Drogi Cierpienia. Czternaście znajdujących się przy niej rzeźb w kształcie ludzkich rąk ma zostać oczyszczonych wraz z cokołami, a tabliczki z cytatami wymienione. Projekt ma też uwzględnić wyrównanie kostki brukowej, remont schodów prowadzących na Górę Śmierci, oczyszczenie pomników i głazów poświęconych więźniom polskim oraz żydowskim, a także renowację piwnicy wykorzystywanej do składowania zwłok zamordowanych więźniów. Odnowienia wymagają również tabliczki i głazy przy mogile zbiorowej.
Nowe alejki, tablice i dostępność dla osób z niepełnosprawnościami
Zmienić ma się także otoczenie historycznych obiektów. Istniejące alejki spacerowe zostaną przebudowane, a obok nich mają powstać nowe ciągi. Konserwacji zostanie poddane palenisko krematoryjne, odnowione będą maszty, a część małej architektury ma zostać wymieniona. Przy parkingu u podnóża Góry Śmierci przewidziano montaż tablic przedstawiających historię obozu i archiwalne fotografie, natomiast nawierzchnia górnego parkingu ma zostać naprawiona. Całość uzupełnią parkowe oświetlenie i nowe nasadzenia zieleni. Projekt ma również dostosować teren do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Ponad 15 tysięcy ofiar obozu w latach 1940-1945
Góra Śmierci znajduje się na obszarze dawnego poligonu SS-Truppenübungsplatz, gdzie Niemcy utworzyli obóz pracy. Początkowo więziono tam jeńców francuskich, a później także radzieckich. Zmarłych i rozstrzelanych chowano w masowych grobach, jednak po wybuchu epidemii tyfusu i czerwonki ciała zaczęto palić na stosie kremacyjnym. 16 września 1942 roku utworzono obóz dla więźniów polskich, którzy umierali z głodu, chłodu, chorób i wycieńczenia. Po wyzwoleniu Rosjanie przetrzymywali na tym terenie niemieckich jeńców. W latach 1940-1945 obóz w Paszczynie pochłonął ponad 15 tys. ofiar.
Na terenie byłego obozu zachowały się paleniska krematoryjne, pomieszczenia służące do przechowywania zwłok oraz szczątki ofiar. Wcześniej odnowiono komorę śmierci i płytę krematoryjną, a także wykonano zbiorową mogiłę. Pomnik poświęcony ofiarom obozu pracy stanął na Górze Śmierci w 1964 roku, natomiast w 2007 roku odsłonięto pomnik upamiętniający ofiary narodowości żydowskiej. U podnóża znajduje się otwarte Mini Muzeum oraz Europejskie Centrum Pamięci i Pojednania w Pustkowie-Osiedlu. Ekspozycję umieszczono w zrekonstruowanych barakach obozowych, gdzie prezentowane są między innymi makiety dawnego obozu i poligonu.
Dziękujemy, że przeczytałeś nasz artykuł do końca. W Kurierze Dębickim każdego dnia piszemy o najważniejszych wydarzeniach z Dębicy, powiatu dębickiego i regionu.
Bądź na bieżąco! Obserwuj, komentuj i udostępniaj. Odwiedź nas także na Facebooku.
Masz temat? Napisz do nas: kontakt@kurierdebicki.pl
za: gospodarkaPodkarpacka.pl
