W ciągu około 30 lat liczba mieszkańców Dębicy zmniejszyła się o ponad 6 tys. osób, czyli blisko 13 proc. Dane pokazują jednak, że problemu nie można tłumaczyć wyłącznie spadkiem liczby urodzeń. Bardzo duże znaczenie mają migracje wewnętrzne, podczas gdy liczba ludności całego powiatu dębickiego pozostała w tym okresie na zbliżonym poziomie.
Saldo migracji zbliżone do całego ubytku mieszkańców
Jak wynika z analizy Mateusza Cebuli opublikowanej w serwisie wspolnota.org.pl, saldo migracji wewnętrznych Dębicy w latach 1995-2024 wyniosło minus 6650 osób. To wartość zbliżona do całkowitego spadku liczby mieszkańców miasta w tym samym okresie, który wyniósł 6169 osób.
Jednocześnie pozostałe gminy powiatu dębickiego zanotowały łączne dodatnie saldo migracji wewnętrznych na poziomie 1314 osób. Dane wskazują więc, że znacząca część osób wyprowadzających się z Dębicy mogła pozostać w granicach powiatu, wybierając sąsiednie samorządy. Największy wzrost liczby mieszkańców odnotowały gmina Żyraków oraz otaczająca miasto gmina wiejska Dębica. Spadki, poza samą Dębicą, wystąpiły natomiast w gminach Brzostek i Jodłowa.
Liczba urodzeń spada w całym powiecie
Drugim ważnym elementem zmian demograficznych jest ruch naturalny. W skali powiatu dębickiego przyrost naturalny pozostawał dodatni do 2020 roku. Od czasu pandemii zaczęła jednak przeważać liczba zgonów nad liczbą urodzeń.
Porównanie danych z 2025 i 2016 roku pokazuje wyraźny spadek liczby urodzeń we wszystkich samorządach powiatu. W Dębicy liczba urodzeń osiągnęła 56 proc. poziomu sprzed dziesięciu lat, natomiast w gminie wiejskiej Dębica było to 54 proc. W pozostałych gminach wskaźnik mieścił się w przedziale od 67 do 87 proc. Oznacza to, że malejąca liczba dzieci nie jest wyłącznie problemem miasta, choć w Dębicy skala zjawiska pozostaje szczególnie widoczna.
Dębiczanie wyjeżdżali także za granicę
W latach 1995-2024 saldo migracji zagranicznych dla całego powiatu wyniosło minus 909 osób. Aż 750 z nich stanowili mieszkańcy Dębicy. Największy odpływ za granicę odnotowano na początku XXI wieku, co autor analizy wiąże z otwarciem europejskich granic i rynków pracy po wejściu Polski do Unii Europejskiej.
Migracje zagraniczne miały jednak znacznie mniejszą skalę niż przemieszczanie się mieszkańców wewnątrz kraju. To właśnie dane dotyczące migracji wewnętrznych najdokładniej odpowiadają wielkości spadku liczby ludności Dębicy.
Miasto mierzy się ze zmianą swojej roli
Dębica pozostaje siedzibą władz powiatu oraz ważnym ośrodkiem przemysłowym, położonym przy autostradzie A4 i liniach kolejowych nr 91 oraz 25. Podstawą lokalnej gospodarki są przemysł chemiczny, maszynowy i przetwórstwo żywności. Miasto nie jest jednak ośrodkiem akademickim i zostało zakwalifikowane do grupy miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze, w kategorii ośrodków o obniżającym się potencjale.
Analiza wskazuje, że procesów demograficznych nie da się wyjaśnić jednym czynnikiem ani zatrzymać prostym działaniem. Dane pokazują jednak potrzebę zdecydowanej reakcji na odpływ mieszkańców oraz zmieniające się relacje pomiędzy Dębicą a otaczającymi ją gminami.
Autorem analizy jest Mateusz Cebula, przewodniczący Rady Miejskiej w Dębicy i uczestnik programu Young Elected Politicians Europejskiego Komitetu Regionów. Pełny materiał ukazał się w 13. numerze „Wspólnoty”.
Dziękujemy, że przeczytałeś nasz artykuł do końca. W Kurierze Dębickim każdego dnia piszemy o najważniejszych wydarzeniach z Dębicy, powiatu dębickiego i regionu.
Bądź na bieżąco! Obserwuj, komentuj i udostępniaj. Odwiedź nas także na Facebooku.
Masz temat? Napisz do nas: kontakt@kurierdebicki.pl
